Czym jest krzywa zapominania: dlaczego pracownicy nie zapamiętują informacji ze szkoleń i jak temu zapobiegać

Projektowanie i wdrażanie szkoleń jest złożonym i nieustannym procesem w każdej organizacji, która stawia na rozwój i innowacyjność. Jednak praca nie kończy się wraz z zakończeniem szkolenia. Badania prowadzone na temat funkcjonowania ludzkiej pamięci pokazują, że większość informacji zostaje zapomniana zaledwie kilka dni po zakończeniu nauki. W związku z tym w artykule przyjrzymy się temu, czym jest krzywa zapominania oraz jakie metody i narzędzia mogą zwiększyć retencję wiedzy u pracowników.

iSpring LMS

Rozwój e-learningu z iSpring LMS kluczem do sukcesu SME w organizacji !

Darmowy okres próbny Dowiedz się więcej→

Co to jest krzywa zapominania i dlaczego jest ważna w szkoleniach firmowych

Krzywa zapominania nie jest niczym nowym – pojęcie to powstało w 1885 roku, a autorem był psycholog Hermann Ebbinghaus. Jego badania mogą pomóc organizacjom w przygotowaniu harmonogramu szkoleń, dzięki któremu wiedza pracowników zawsze będzie aktualna.

Prosta definicja krzywej zapominania (zapamiętywania)

Krzywa zapominania, zwana również krzywą Ebbinghausa, ma na celu pokazanie, co dzieje się ze zdobytymi informacjami na przestrzeni czasu. Ebbinghaus odkrył, że proces zapominania rozpoczyna się już kilka godzin po zakończeniu nauki. Najwięcej informacji zostaje utraconych kilka dni po szkoleniu, a później proces zwalnia, ale nie zatrzymuje się całkowicie. Ebbinghaus nie poprzestał na samym zbadaniu tego zjawiska – wymyślił również sposób na jego uniknięcie, o czym wspomnimy nieco później. 

Dlaczego po szkoleniu następuje zanik wiedzy?

Zanikanie wiedzy, chociaż frustrujące, jest naturalnym procesem, a powodów może być kilka. Po pierwsze, wiedza teoretyczna zaczyna zanikać, gdy nie zostanie wdrożona w praktyce. Nieużywane informacje szybko uciekają z mózgu, zastępowane przez wiedzę, która jest wykorzystywana na co dzień. Kolejnym aspektem, który utrudnia zatrzymanie wiedzy, jest nadmiar informacji przekazywanych podczas szkolenia. Mózg nie jest w stanie zakodować wszystkich informacji w pamięci długotrwałej, więc pozbywa się tych, które uznaje za mniej istotne.

Wpływ niskiego poziomu zatrzymywania wiedzy na biznes

Utrata wiedzy przez pracowników ma bezpośredni wpływ na działanie i wyniki osiągane przez firmę. Problemy z zapamiętaniem procesów oraz informacji niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania firmy oznacza spadek produktywności i powtarzanie tych samych błędów przez pracowników. Zmniejsza się elastyczność i innowacyjność firmy, ponieważ nie można wdrożyć nowoczesnych rozwiązań. Można również uznać, że pieniądze i zasoby włożone w szkolenia zostały zmarnowane. Krzywa zapominania pomaga więc firmom zrozumieć, jak pracownicy zapamiętują informacje oraz ustalić rytm szkoleń dostosowany do ich potrzeb.

Jak pracownicy zapominają: nauka stojąca za zatrzymaniem wiedzy

Badania nad mózgiem i umiejętnością zapamiętywania informacji prowadzone są od setek lat. Profesor Hermann Ebbinghaus uznawany jest za pierwszego naukowca, który podjął się systematycznego badania ludzkiej pamięci, a jego odkrycia do dziś inspirują naukowców do dalszego zagłębiania się w procesy zapominania i zapamiętywania informacji.

Wpływ powtarzania i wzmacniania na pamięć

Neuroplastyczność to umiejętność mózgu do tworzenia nowych połączeń między neuronami i modyfikacji już istniejących połączeń w przypadku zmian zachodzących w otoczeniu. Właśnie te połączenia pomagają mózgowi zapamiętywać i przechowywać informacje. Największa plastyczność mózgu przypada na okres dzieciństwa, jednak nawet dorosłe osoby mogą skutecznie ćwiczyć i rozwijać swoją pamięć. Regularnie powtarzanie i utrwalanie wiedzy zapewnia mózgowi stymulację, która jest niezbędna do tworzenia nowych połączeń. Poprzez powtarzanie informacji zostają one przeniesione z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej.

Dlaczego jednorazowe szkolenie to za mało

Jednorazowe szkolenia doskonale sprawdzają się w sytuacjach, gdy głównym celem jest szybkie przekazanie informacji, na przykład podczas wdrażania nowych pracowników. Jednak, jak już wcześniej wspomniano, proces zapominania zaczyna się niedługo po zakończeniu szkolenia. Oznacza to, że wiedza nabyta podczas jednorazowego szkolenia ma niewielką szansę na to, aby trafić do pamięci długotrwałej. Nie wykształca również u pracowników nawyku uczenia się.

Etapy utraty wiedzy

Utrata wiedzy może mieć charakter patologiczny lub naturalny. Patologiczna utrata wiedzy wynika z zaburzeń neurologicznych lub jest efektem urazów. Naturalna utrata wiedzy, czyli krzywa zapominania, dotyczy wszystkich ludzi. Szacuje się, że w ciągu 1 godziny od zakończenia nauki procent zapamiętanej wiedzy wynosi zaledwie 44%. Pierwsze 5 dni charakteryzuje się szybką utratą wiedzy, zapamiętanych zostaje jedynie 25% informacji. Później utrata wiedzy zaczyna zwalniać i szacuje się, że po miesiącu bez powtórek mózg jest w stanie przywołać ok. 20% informacji nabytych w trakcie szkolenia.

Problem z tradycyjnym szkoleniem korporacyjnym

Tradycyjne metody nauczania mają swoje miejsce w świecie szkoleń, jednak nie zawsze sprawdzają w przypadku szkoleń w firmie, ponieważ charakteryzują się szybką utratą wiedzy u uczestników.

Szkolenia stacjonarne a długotrwałe zapamiętywanie informacji

Szkolenie stacjonarne jest prowadzone przez nauczyciela lub szkoleniowca. Najczęściej przyjmuje formę wykładu online lub w klasie, w którym prowadzący przekazuje wiedzę uczestnikom. Często wykazuje się niską aktywnością uczestników, którzy głównie skupiają się na robieniu notatek. Jego zaletą jest natychmiastowy transfer wiedzy, choć jednocześnie wiąże się z szybką jej utratą ze względu na brak powtarzania nowych informacji.

Brak dalszych działań i utrwalenia wiedzy

Tradycyjne metody nauczania skupiają się na jak najszybszym przekazaniu jak największej ilości informacji i często przyjmują formę jednorazowych zdarzeń. Zazwyczaj jest to wynikiem napiętego grafiku, w którym nie ma miejsca na wielokrotne powracanie do tego samego tematu. Duża ilość nowych informacji, w połączeniu z pasywną nauką, utrudnia zapisanie ich w pamięci długotrwałej. Ponieważ tego rodzaju szkolenie nie pomaga w budowaniu kultury ciągłego doskonalenia, pracownicy nie czują też motywacji do samodzielnego powtarzania informacji.

Pomiar sukcesu szkolenia wyłącznie na podstawie wskaźników ukończenia

Do pomiaru skuteczności tradycyjnych szkoleń firmowych często wykorzystywany jest wskaźnik ukończenia. Metryka ta mierzy odsetek uczestników szkolenia, którym udało się dotrwać do samego końca. Choć może to być ważna informacja dla osób, które projektują szkolenia, nie dostarcza wielu informacji na temat jego skuteczności ani tego, jak jest postrzegane przez uczestników. Sam wskaźnik ukończenia nie powie nam, czy pracownicy przyswoili wiedzę, czy tylko bezmyślnie wpatrywali się w wykładowcę lub w monitor, odliczając minuty do końca szkolenia.

Jak e-learning pomaga pokonać krzywą zapominania

Nauka zdalna jest przydatnym narzędziem w walce z utratą informacji, ponieważ zapewnia dostęp do nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych. Rozwiązania te oferują zupełnie inne doświadczenia edukacyjne niż tradycyjny model nauczania.

Microlearning i powtórki interwałowe w praktyce

Microlearning to metoda nauki, w której materiał jest dzielony na krótkie moduły. Nie tylko są one łatwe do przyswojenia i skutecznie utrzymują zainteresowanie uczniów, ale też umożliwiają naukę w dowolnym miejscu i czasie – również w nieoczywistych miejscach, takich jak autobus w drodze do pracy czy poczekalnia. Z kolei powtórki interwałowe to metoda zapamiętywania informacji, która polega na powtarzaniu ich w regularnych odcinkach czasowych. Narzędzia do e-learningu umożliwiają szybkie przygotowanie materiałów do microlearningu i powtórek interwałowych, a także zapewniają pracownikom stały dostęp do materiałów. Dodatkowo, program do e-learningu może automatycznie zapisywać pracowników na powtórki, a także wysyłać im przypomnienia o szkoleniach.

Zwiększenie zaangażowania i retencji poprzez interaktywne treści

Mózg lepiej zapamiętuje informacje, gdy jest zmuszony do wysiłku. Nauka pasywna oferuje niewielką stymulację. Z kolei aktywna nauka stymuluje mózg, dzięki czemu przyswajanie nowych informacji jest szybsze i skuteczniejsze. E-learning umożliwia zaprojektowanie interaktywnych treści i zadań, które zmuszają uczestników szkoleń do aktywnego udziału w nich. W tradycyjnych metodach nauczania nie ma możliwości stosowania interaktywnych infografik, które pozwalają pracownikom klikać na różne elementy i odkrywać ukryte informacje, czy grywalizacji, która zachęca ich do zdrowej rywalizacji poprzez wprowadzenie rankingów i nagród. Dzięki e-learningowi można przygotować szkolenia, które są skuteczne, a przy okazji ciekawe dla uczestników. Wprowadzenie elementów interaktywnych pozwala również na większą personalizację szkolenia, ponieważ doświadczenia uczestników będą uzależnione od tego, jak wiele elementów odkryli.

Model kształcenia ustawicznego a jednorazowe szkolenia

Kształcenie ustawiczne (lub edukacja permanentna) to coś więcej niż tylko model nauki. W pewnym sensie jest to styl życia, w którym rozwijanie i zdobywanie wiedzy nigdy się nie kończy. Z kolei szkolenia jednorazowe są pojedynczymi zdarzeniami edukacyjnymi, które dostarczają wiele informacji w stosunkowo krótkim czasie. Zaletą szkoleń jednorazowych jest efektywność czasowa, pracownicy nie muszą poświęcać dużo czasu na naukę; pozwalają również na wdrożenie nowych procesów i systemów. Charakteryzują się jednak niską retencją wiedzy. Tymczasem kształcenie ustawiczne skutecznie zapobiega zapominaniu informacji, co jednocześnie powoduje, że jest wymagającym procesem – zarówno pod względem finansów, jak i czasu. Jednorazowe szkolenia są najskuteczniejsze w firmach, w których dane wejściowe rzadko ulegają zmianie. Z kolei edukacja permanentna powinna być stosowana w środowisku, w którym liczy się elastyczność i innowacja.

Jak platformy LMS poprawiają retencję wiedzy (z iSpring)

Systemy zarządzania nauczaniem (LMS) nie tylko pomagają wdrażać szkolenia, ale mogą też być sojusznikiem w walce z utratą wiedzy. iSpring LMS to kompleksowe narzędzie z przyjaznym interfejsem, które zadba o to, aby informacje wyniesione ze szkoleń zostały z pracownikami jak najdłużej. Dzięki całodobowemu wsparciu, wszelkie problemy są błyskawicznie rozwiązywane i masz dostęp do pomocy na każdym etapie wdrażania i korzystania z narzędzia.

Wykorzystanie iSpring LMS do utrwalania wiedzy

iSpring LMS pozwala połączyć tradycyjne metody nauczania z nauką zdalną. Na przykład, po jednorazowym szkoleniu z prowadzącym, wszystkie ćwiczenia oraz materiały do powtórek będą dostępne w LMS. Dodatkowo, dostępność aplikacji mobilnej oznacza, że pracownicy mogą uczyć się, gdzie tylko chcą i przy użyciu dowolnego urządzenia – nie są przywiązani do laptopa.

Narzędzie umożliwia również personalizacją szkolenia za pomocą ścieżek edukacyjnych. Dzięki temu każdy pracownik uzupełnia luki w swojej wiedzy, zamiast uczyć się tego, co już wie.

Monitorowanie zapamiętywania wiedzy i postępów uczniów

Regularne monitorowanie wiedzy uczniów umożliwia szybką reakcję na braki i zanikanie wiedzy oraz pozwala aktualizować szkolenia na podstawie obecnych potrzeb. W iSpring LMS można robić to na bieżąco, bez przerywania nauki.

LMS samodzielnie zbierze informacje na temat szkoleń i postępów pracowników, i wygeneruje na ich podstawie szczegółowe raporty. Osoba odpowiedzialna za projektowanie szkoleń wybiera, jakie dane powinny zostać zebrane, a iSpring LMS zajmuje się całą resztą. Równie przydatna jest opcja czatów i komentarzy, które umożliwiają lepsze zrozumienie potrzeb pracowników. Zamieszczane przez nich wiadomości dają też wgląd w to, co im się podoba, a co chcieliby zmienić w szkoleniu.

Automatyzacja szkoleń i ocen

Automatyzacja powtarzających się zadań to klucz do optymalizacji pracy i szkoleń.

Po skonfigurowaniu ustawień, które odpowiadają potrzebom firmy, to iSpring LMS będzie zapisywać pracowników na szkolenia, wysyłać powiadomienia, wystawiać certyfikaty po zakończeniu szkolenia i wysyłać raporty. Możliwa jest również automatyzacja quizów i ankiet nie tylko poprzez dostarczanie ich pracownikom, ale też sprawdzanie zadań zamkniętych.

iSpring LMS jest doskonałym wyborem dla firm z małymi zespołami ds. nauki i rozwoju, które potrzebują wsparcia przy tworzeniu i zarządzaniu szkoleniami. Cennik, który oparty jest na liczbie użytkowników, pozwala na wybór planu, który mieści się w Twoim budżecie. Możesz też skorzystać z indywidualnej wyceny, aby w pełni dostosować plan do swoich potrzeb. Ale zanim to zrobisz, zapoznaj się ze wszystkimi funkcjami iSpring LMS podczas bezpłatnego okresu próbnego.